۰۱ / پیش از تولید
تحقیق، توسعه و طراحی
شناخت نیاز مشتری، پژوهش، نوآوری، طراحی محصول و توسعه فناوری؛ فعالیت‌هایی که می‌توانند مزیت رقابتی و مالکیت فکری ایجاد کنند.
درباره اسلاید
ارزش زنجیره فقط در مرحله تولید ساخته نمی‌شود
منحنی لبخند (Smile Curve) مدلی مفهومی برای توضیح چگونگی توزیع ارزش افزوده در مراحل مختلف زنجیره ارزش است. در بسیاری از صنایع، فعالیت‌هایی مانند تحقیق‌وتوسعه، طراحی و توسعه محصول در ابتدای زنجیره و برند‌سازی، بازاریابی، توزیع و خدمات پس از فروش در انتهای زنجیره می‌توانند سهم بیشتری از ارزش را به خود اختصاص دهند؛ در حالی که تولید و مونتاژ، به‌ویژه در زنجیره‌های جهانی، ممکن است با حاشیه ارزش افزوده کمتری همراه باشند.
این الگو به‌عنوان یک چارچوب تحلیلی به کسب‌وکارها کمک می‌کند جایگاه خود را در زنجیره ارزش بررسی کنند و درباره سرمایه‌گذاری در قابلیت‌هایی مانند نوآوری، طراحی، مالکیت فکری، برند و ارتباط با مشتری تصمیم آگاهانه‌تری بگیرند. شکل منحنی و میزان ارزش هر مرحله در همه صنایع یکسان نیست و باید با توجه به شواهد همان صنعت تحلیل شود.
پرسش راهبردی این است: کسب‌وکار در کدام بخش از زنجیره ارزش، قابلیت متمایز و قدرت خلق ارزش پایدار دارد؟
اجزای اصلی مدل
سه بخش کلیدی منحنی لبخند
این مدل توجه را از تمرکز صرف بر تولید، به مجموعه فعالیت‌های پیش و پس از تولید گسترش می‌دهد.
۰۲ / تولید
ساخت و مونتاژ
تبدیل طرح به محصول یا خدمت قابل ارائه. اهمیت این بخش پابرجاست، اما در برخی صنایع، رقابت‌پذیری و مقیاس‌پذیری می‌تواند حاشیه ارزش آن را محدود کند.
۰۳ / پس از تولید
برند، فروش و خدمات
بازاریابی، توزیع، تجربه مشتری، خدمات پس از فروش و پشتیبانی؛ فعالیت‌هایی که ارتباط با بازار و وفاداری مشتری را تقویت می‌کنند.
کاربرد مدیریتی
چطور از منحنی لبخند استفاده کنیم؟
این چارچوب به‌تنهایی نسخه قطعی برای انتقال منابع از تولید نیست؛ بلکه نقطه شروعی برای تحلیل جایگاه کسب‌وکار، توانمندی‌های رقابتی و توزیع ارزش در صنعت موردنظر است.
۱. ترسیم زنجیرهفعالیت‌های اصلی و پشتیبان کسب‌وکار را از ایده تا خدمات مشخص کنید.
۲. سنجش ارزشحاشیه سود، هزینه، تمایز و قدرت چانه‌زنی هر مرحله را بررسی کنید.
۳. یافتن قابلیت متمایزتوانمندی‌هایی را شناسایی کنید که رقبا به‌سادگی تقلید نمی‌کنند.
۴. انتخاب اقدامسرمایه‌گذاری، همکاری یا بازطراحی فعالیت‌ها را بر اساس شواهد انجام دهید.
نکته تحلیلی
منحنی لبخند یک قانون همگانی نیست
در تفسیر مدل دقت کنیم: شکل منحنی به صنعت، ساختار بازار، فناوری، مالکیت برند و دارایی‌های فکری، قدرت تأمین‌کنندگان و موقعیت شرکت در زنجیره جهانی ارزش وابسته است. در بعضی صنایع، تولید پیشرفته، کیفیت ساخت یا توان عملیاتی خود می‌تواند منبع اصلی ارزش و مزیت رقابتی باشد؛ بنابراین تحلیل باید با داده‌های واقعی تکمیل شود.
واژگان کلیدی
مفاهیم مرتبط
منحنی لبخندزنجیره ارزشارزش افزودهمزیت رقابتیزنجیره ارزش جهانینوآوریبرند و خدمات